از يزد تا خراسان يزد در شهر قديمى يزد كه خود روزگارى از نواحى و توابع شهر اصطخر به شمار مىرفته چند قدمگاه و يادبود از محل توقف و عبور حضرت على بن موسى الرضا عليه السّلام وجود دارد كه با توجه به تأكيد منابع بر عبور آن حضرت از سمت كوير ( يزد ) به سوى مرو ، بر اعتبار اين قدمگاهها افزوده مىشود . امّا قبل از بررسى اين آثار بجا مانده در يزد براى اطلاع بيشتر ابتدا به سابقهء تاريخى اين شهر اشاره خواهيم كرد و سپس به شرح راهها و منازل و قدمگاهها مىپردازيم . يزد را در زمان قديم « كثه » مىخواندند و چون نام يزد را بر اين شهر گذاشتند ، كثه را بر ولايت يزد اطلاق كردند و به آن حومه يا جومه يزد گفتند . « 1 » منابع تاريخى در شرح چگونگى پيدايش و ايجاد شهر يزد ، بناى اين شهر را به زمان اسكندر نسبت مىدهند . محمّد بن حسن جعفرى در تاريخ يزد و حسين بن على كاتب در تاريخ جديد يزد كه از مورّخان قرن نهم هجرى مىباشند در اين باره مىنويسند : هنگامى كه جنگ ميان اسكندر و داراب آغاز شد عده‌اى از سرهنگان داراب در خفا به او نامه نوشتند كه اگر به هر كدام از ما مملكتى ببخشى ما داراب را به قتل مىرسانيم و اسكندر به آنها عهدنامه داد و سرانجام در روز حرب سرهنگان قصد داراب كردند و بر او زخم زدند ، در آن حال اسكندر به بالين داراب رسيد و

--> ( 1 ) - لسترنج ، جغرافياى تاريخى سرزمينهاى خلافت شرقى ، ص 306 ؛ ن . ك . به : اطلس تاريخ ايران ، نقشهء شمارهء 8 .